Στην Υποεπιτροπή Υδατικών Πόρων της Βουλής η πρόληψη και αντιμετώπιση των πλημμυρικων φαινομένων

Στην Υποεπιτροπή Υδατικών Πόρων της Βουλής η πρόληψη και αντιμετώπιση των πλημμυρικων φαινομένων

Στο επίκεντρο η οικοδόμηση της ανθεκτικότητας των υποδομών και των τοπικών κοινωνιών

Αθήνα, 27 Φεβρουαρίου 2026

Η πρόληψη και  η αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων με εστίαση στο κομμάτι της ανθεκτικότητας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης της Υποεπιτροπής Υδατικών Πόρων της Βουλής, υπό την προεδρία της Βουλευτού Ηλείας, Ν.Δ., Δρος Διονυσίας – Θεοδώρας Αυγερινοπούλου, με θέμα ημερήσιας διάταξης: «Πρόληψη και αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων: Οικοδομώντας την ανθεκτικότητα» και με τη συμμετοχή εκπροσώπων των συναρμόδιων Υπουργείων και της Περιφερειακής και τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Στην εισαγωγική της τοποθέτηση, η Πρόεδρος της Υποεπιτροπής, Δρ. Αυγερινοπούλου, τόνισε ότι τα πλημμυρικά φαινόμενα αποτελούν μία από τις σοβαρότερες εκφάνσεις της κλιματικής κρίσης στη χώρα μας, με αυξανόμενη ένταση και συχνότητα. Υπογράμμισε ότι στόχος της συνεδρίασης είναι η μετάβαση από την αποσπασματική διαχείριση κρίσεων σε ένα συνεκτικό και ολιστικό μοντέλο πρόληψης, βασισμένο στη διαχείριση των λεκανών απορροής, στην ενσωμάτωση του κλιματικού κινδύνου στο χωροταξικό σχεδιασμό και στην ενίσχυση των φυσικών και πράσινων υποδομών.

Επισήμανε ότι οι Περιφέρειες που συμμετείχαν εκπροσωπούν διαφορετικά στάδια επιβάρυνσης και ετοιμότητας: η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με τα διασυνοριακά ζητήματα του Έβρου, η Θεσσαλία που βρίσκεται ακόμη σε φάση αποκατάστασης μετά από εκτεταμένες πλημμύρες, η Αττική με διαχρονικά προβλήματα στεγάνωσης εδαφών και υπερφόρτωσης δικτύων, και η Δυτική Ελλάδα που επλήγη πρόσφατα από ακραία καιρικά φαινόμενα. Τόνισε ότι απαιτείται συντονισμός όλων των επιπέδων διακυβέρνησης – κεντρικού κράτους, Περιφερειών και Δήμων – τόσο στο στάδιο της πρόληψης όσο και στο στάδιο της απόκρισης, ενώ υπογράμμισε ότι η προσαρμογή δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.

Ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων κ. Πέτρος Βαρελίδης, ανέφερε ότι τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, τα οποία εκπονούνται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2007/60/ΕΚ, αποτελούν στρατηγικά εργαλεία πρόληψης και ιεράρχησης παρεμβάσεων, με τις πλημμύρες να αντιμετωπίζονται με έναν συνδυασμό ενεργητικών και παθητικών μέτρων. Υπογράμμισε δε τη σημασία της διαχείρισης σε επίπεδο λεκάνης απορροής και της συνεχούς επικαιροποίησης των χαρτογραφήσεων κινδύνου με βάση νέα δεδομένα. Επισήμανε, παράλληλα, την αξία του διαρκούς καθαρισμού των κοιτών και των ρεμάτων από τις Περιφέρειες, ώστε να μην φράζουν οι δίοδοι του νερού από φερτά υλικά. Σημείωσε, τέλος, ότι ιδιαίτερη σημασία αποδίδει το Υπουργείο και στα συστήματα έγκαιρης πρόγνωσης και προειδοποίησης, τα οποία είναι εγκατεστημένα στον Έβρο και στον Αξιό, μέσω δύο προγραμμάτων Interreg, και βασίζονται σε μετεωρολογικά, υδρολογικά και υδραυλικά προγνωστικά μοντέλα και έγκαιρα προβλέπουν τον κίνδυνο.

Ο Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας κ. Νικόλαος Παπαευσταθίου παρουσίασε την πρόοδο του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ», το οποίο περιλαμβάνει τη σύνταξη στρατηγικών σχεδίων (master plans) για αντιπλημμυρικά έργα σε όλη τη χώρα, καθώς και το σχέδιο «ΔΑΡΔΑΝΟΣ» για τον βέλτιστο συντονισμό των φορέων σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Επισήμανε ότι η Πολιτική Προστασία έχει ενισχύσει σημαντικά τόσο τα επίπεδα πρόληψης και απόκρισης όσο και τα επίπεδα της έγκαιρης αντιμετώπισης των καταστροφικών φαινομένων, με έμφαση στον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων, τη διαλειτουργικότητα και την έγκαιρη ενεργοποίηση προληπτικών μέτρων. Ενημέρωσε ότι με τις κηρύξεις των περιοχών σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από το 2005 μέχρι και σήμερα, έχει δημιουργηθεί ένα σύστημα χωρικής και χρονικής καταγραφής όλων των πλημμυρικών φαινομένων, σε επίπεδο μέχρι και δημοτικής ενότητας, έτσι ώστε να ξέρουμε τα πλημμυρικά φαινόμενα τα οποία έχουν προκύψει τα τελευταία 20 χρόνια και τις επιπτώσεις τις οποίες έχουν σε επίπεδο ακόμα και δήμων. Ο κ. Παπαευσταθίου τόνισε ότι η συνεχής βελτίωση του μηχανισμού αποτελεί διαρκή προτεραιότητα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο κομμάτι της ενημέρωσης του κοινού.

Ο Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Αναστάσιος Παππάς παρουσίασε τον επιχειρησιακό ρόλο του Πυροσβεστικού Σώματος στην αντιμετώπιση πλημμυρικών περιστατικών και εμβάθυνε στο σχέδιο «ΔΑΡΔΑΝΟΣ», υπογραμμίζοντας τη σημασία της εκπαίδευσης, της διαθεσιμότητας μέσων και της συνεργασίας με την Πολιτική Προστασία.  Ανέφερε δε χαρακτηριστικά ότι υπάρχει πλέον ζεύξη επιστημονικής πληροφορίας και επιχειρησιακών ενεργειών με απόλυτη προτεραιότητα στην προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας κ. Δημήτρης Κουρέτας αναφέρθηκε στην εμπειρία της Θεσσαλίας από τα εκτεταμένα πλημμυρικά φαινόμενα των προηγούμενων ετών. Ως παράδειγμα καλής πρακτικής ο Περιφερειάρχης παρουσίασε τη δημιουργία του σύγχρονου Κέντρου Πολιτικής Προστασίας, εξοπλισμένου με drones και κάμερες εγκατεστημένες σε περισσότερα από 70 σημεία σε όλη τη Θεσσαλία, καθώς και με σταθμήμετρα και μετεωρολογικούς σταθμούς. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη γειτνίαση του Κέντρου με την Περιφερειακή Διεύθυνση της Πυροσβεστικής, γεγονός που διευκολύνει τον άμεσο και αποτελεσματικό συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων και ενισχύει τη δυνατότητα έγκαιρης πρόβλεψης και παρέμβασης. Παράλληλα, ενημέρωσε αναλυτικότερα τα μέλη της Επιτροπής για τις επενδύσεις που υλοποιούνται στους τομείς της πρόληψης, της έγκαιρης προειδοποίησης, της ορθής διαχείρισης και του αποτελεσματικού συντονισμού, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά ότι πρόκειται για μια ουσιαστική επένδυση στο μέλλον.

Ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Χριστόδουλος Τοψίδης ανέφερε ότι τα προηγούμενα χρόνια υπήρχαν παρατεταμένοι περίοδοι ξηρασίας με πτώση της στάθμης των υδροφορέων και αυξημένο δείκτη επικινδυνότητας για πυρκαγιές, ενώ σήμερα, μέσα σε εξαιρετικά σύντομο χρόνο, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με έντονες πλημμύρες και κορυφαίο παράδειγμα τον ποταμό Έβρο με περιοχές που άγγιξαν τα 1.600 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Αυτή η διαδοχή από την απόλυτη ξηρασία στην πρωτοφανή πλημμύρα, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, συνιστά τη μετάβαση σε ένα νέο καθεστώς κινδύνου. Ο Περιφερειάρχης υπογράμμισε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης λόγω των διασυνοριακών υδάτων του Έβρου και επισήμανε τη σημασία της διακρατικής συνεργασίας και της ενίσχυσης των αναχωμάτων και υποδομών.

Ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας κ. Λίνος Μπλέτσας αναφέρθηκε στις πρόσφατες πλημμυρικές και κατολισθητικές επιπτώσεις στη Δυτική Ελλάδα και ανέπτυξε την στρατηγική της Περιφέρειας για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ενώ ενημέρωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η επικαιροποίηση των σχεδίων διαχείρισης κινδύνου πλημμύρας. Επισήμανε, επίσης, τη λειτουργία της ειδικής Οργανικής Μονάδας Κλιματικής Αλλαγής στην Περιφέρεια, καθώς και την ίδρυση του Παρατηρητηρίου Κλιματικής Αλλαγής για τη συλλογή δεδομένων μέσω αισθητήρων για πλημμύρες σε ποτάμια και παράκτια διάβρωση καθώς και η συμμετοχή στο ευρωπαϊκό έργο «LIFE IP ADAPTING GR», με πιλοτική δράση στην Ηλεία, που εστιάζει στην πρόληψη δασικών πυρκαγιών.

Ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Περιφερειακού Προγράμματος «Αττική» κ. Δημήτριος Δρόσης αναφέρθηκε στο πλαίσιο χρηματοδότησης έργων αντιπλημμυρικής προστασίας μέσω του Περιφερειακού Προγράμματος «Αττική», επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις εντάσσονται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό πρόληψης και ανθεκτικότητας, ενώ ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην οριοθέτηση, τον καθαρισμό και την αστυνόμευση των ρεμάτων. Σημείωσε ότι δίνεται προτεραιότητα σε ώριμα έργα που βασίζονται σε εγκεκριμένες μελέτες και εναρμονίζονται με τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη επιτάχυνσης των διαδικασιών ωρίμανσης ώστε να διασφαλίζεται η έγκαιρη απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων. Ανέφερε επίσης ότι η συνεργασία με την Περιφέρεια, τους Δήμους και τις αρμόδιες τεχνικές υπηρεσίες είναι καθοριστική για την αποτελεσματική υλοποίηση των παρεμβάσεων και για τη διασφάλιση της συμπληρωματικότητας μεταξύ των χρηματοδοτικών εργαλείων.

Ο Δήμαρχος Γλυφάδας κ. Γεώργιος Παπανικολάου μετέφερε την εικόνα από την πρόσφατη αιφνίδια και έντονη βροχόπτωση που έπληξε τη Γλυφάδα, η οποία οδήγησε στην τραγική απώλεια μιας συμπολίτισσάς μας και προκάλεσε συσσώρευση υδάτων σε κεντρικούς οδικούς άξονες και σε χαμηλά σημεία του αστικού ιστού και σοβαρά προβλήματα στο αστικό περιβάλλον. Τόνισε ότι απαιτείται σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών, ιδίως σε παρεμβάσεις που αφορούν ρέματα και υδατορέματα εντός οικιστικών ιστών. Υπογράμμισε, επίσης, τη σημασία της πρόληψης και της τακτικής συντήρησης των υποδομών, καθώς και την ανάγκη ενίσχυσης των τεχνικών υπηρεσιών με εξειδικευμένο προσωπικό, προκειμένου να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις που δημιουργεί η συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΔΕΔΔΗΕ κ. Αναστάσιος Μάνος αναφέρθηκε στις επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων στα δίκτυα ηλεκτροδότησης και σημείωσε ότι, μέσω του συστήματος τηλεμετρίας και των έξυπνων μετρητών, ο οργανισμός έχει πλέον πλήρη εικόνα των βλαβών σε πραγματικό χρόνο. Υπογράμμισε δε ότι ο ΔΕΔΔΗΕ επενδύει συστηματικά στην υπογειοποίηση δικτύων και στην αντικατάσταση ξύλινων στύλων με στύλους σκυροδέματος για την ενίσχυση της αντοχής των υποδομών σε ακραία φαινόμενα.

Ο Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Δρ. Ευάγγελος Γερασόπουλος και ο Διευθυντής Ερευνών του ΙΑΑΔΕΤ και Επιστημονικός Υπεύθυνος της μονάδας BEYOND Δρ. Χαράλαμπος (Χάρης) Κοντοές ανέδειξαν τη συμβολή των επιστημονικών δεδομένων, της πρόγνωσης και της δορυφορικής παρακολούθησης στην έγκαιρη προειδοποίηση και στη χαρτογράφηση των πλημμυρικών εκτάσεων, τονίζοντας ότι η τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα πρόληψης. Ενημέρωσαν δε τα Μέλη της Υποεπιτροπής για το Πρόγραμμα NOA AEGIS με χρηματοδότηση 45 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και την Ελληνική Πολιτεία, το οποίο αποσκοπεί στη δημιουργία μιας νέας κεντρικής υποδομής του Εθνικού Αστεροσκοπείου πάνω στην ασφάλεια, την προστασία και την ανθεκτικότητα σε κινδύνους τόσο ανθρωπογενών όσο και φυσικών καταστροφών.

Κοινός τόπος των παρεμβάσεων αποτέλεσε η ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης, του συντονισμού και της αξιοποίησης επιστημονικών εργαλείων, με στόχο την προστασία ανθρώπινων ζωών, υποδομών και οικοσυστημάτων.

Κλείνοντας την συνεδρίαση, η Πρόεδρος της Υποεπιτροπής, Δρ. Αυγερινοπούλου, τόνισε ότι η οικοδόμηση ανθεκτικότητας απαιτεί διαρκή επαγρύπνηση, στρατηγικό σχεδιασμό και συνέργεια όλων των θεσμικών επιπέδων, υπογραμμίζοντας ότι η Υποεπιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί συστηματικά την πρόοδο των σχεδίων διαχείρισης κινδύνου πλημμύρας και την υλοποίηση των αναγκαίων έργων, λειτουργώντας ως επιταχυντής για την επίλυση των προβλημάτων και την οικοδόμηση της ανθεκτικότητας.